Crveni krst Vojvodine

Istorijat Crvenog krsta u Srbiji

Vladan ��orđević
Vladan Đorđević

Dvadesetpetog januara, po starom kalendaru, odnosno 6.februara po novom, 1876.godine, na inicijativu dr Vladana Đorđevića, uglednog vojnog lekara, u Dvorani beogradske opštine, osnovano je Srpsko društvo Crvenog krsta. Za prvog predsednika izabran je Mitropolit Mihajlo Jovanović, a Upravu je činilo nekoliko uglednih građana tadašnje Srbije.

Nakon izbora, Glavni odbor obratio se Proglasom narodu, izlažuči svoje ciljeve i dužnosti Društva, pozivajući građane da se upišu u članstvo i osnuju pododbore u celoj zemlji. Prvi zadatak novoosnovanog Društva bio je zbrinjavanje izbeglica koje su dolazile zbog Hercegovačkog ustanka. U godini osnivanja, Srpsko Društvo Crvenog krsta okupilo je oko 2000 članova i osnovalo je 35 pododbora u zemlji.

Istorijat CK Srbije
Istorijat CK Srbije

Iste godine, 24.marta 1876.godine na inicijativu Srpskog društva Crvenog krsta Kneževine Srbije pristupila je Ženevskim konvencijama. Kneževina Srbije visoko je cenila zalaganje Društva u pomoći ljudima, a osnovni zadatak tadašnjeg Crvenog krsta bio je pomoć vojnom sanitetu. Knez Milan Obrenović odlikovao je predsednika Crvenog krsta Velikim krstom Takovskog reda, a 11.juna 1876.godine Međunarodni komitet Crvenog krsta priznao je Srpsko društvo Crvenog krsta.

Istorijat CK Srbije
Izgled tadašnjih vozila

Rad Društva bio je usmeren na prikupljanje novčanih i materijalnih sredstava, organizovanje bolnica, obuku dobrovoljnih bolničarki, nabavku sanitetskog materijala, angažovanju lekara i pružao veliku pomoć vojnom sanitetu.

Medicinske sestre
Medicinske sestre

Bez obzira na teškoće i uzastopne ratove, veliki broj ranjenika, izbeglica i sve teškoće kroz koje je prolazio narod na ovim prostorima, humana ideja Crvenog krsta se širila, tako da je 1885.godine Srpsko društvo Crvenog krsta imalo 105 pododbora. u Srpsko-Bugarskim ratovima, Srpsko društvo Crvenog krsta obavljalo je evakuaciju i zbrinjavanje ranjenika sa svojih 45 sanitetskih vozila, 37 pokretnih bolnica i sanitetskim vozom. Srpsko društvo Crvenog krsta je izdejstvovalo da vrhovni komandant Kralj Milan, dozvoli transporte evropskih društava Crvenog krsta preko Srbije kao pomoć za Bugarsku, sa kojom je Srbija bila u ratu, poštujući Ženevsku konvenciju.

Zakonskim odredbama iz 1896.godine Društvo je postalo autonomno, njegov amblem je zaštićen od zloupotreba, dobijene su povlastice na želenici, pravo na besplatno korišćenje telegrama, oslobođenje od carinskih dažbina, kao i od svih taksi od zemaljskih vlasti.

Temelji Doma Crvenog krsta udareni su juna 1879.godine u Siminoj ulici u Beogradu, gde se Crveni krst Srbije i danas nalazi.

U prvom svetskom ratu Društvo je delovalo u zemlji i inostranstvu. Naime, deo Srpskog Društva ostao je u Beogradu i Kruševcu, sedište se premestilo u Niš, deo se sa vojskom i Vladom evakuisao na Krf, a zatim preko Italije u Švajcarsku. Društvo je nastavilo rad 1918.godine i već 1920.godine imalo 40 pododbora i oko 30.000 članova. U to vreme veliku pomoć narodu preko Crvenog krsta, pružali su naši iseljenici. Srpsko društvo Crvenog krsta održalo je 25.decembra 1921.godine svoj poslednji godišnji skup i svoje tekovine prenelo je na svog naslednika – Društvo Crvenog krsta Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Crveni krst je i kasnije menjao ime i zavisnosti od imena države u kojoj je postojalo. Tokom drugog svetskog rata Društvo je delovalo pod imenom Društvo Crvenog krsta Kraljevine Jugoslavije, a krajem 1944.godine u svim republikama osnovani su glavni odbori Crvenog krsta.

Istorijat CK SrbijeU periodu raspada bivše Jugoslavije, Crveni krst Srbije nastavio je da ostvaruje svoje zadatke zbrinjavajući veliki broj izbeglica i raseljenih, distribuirajući pomoć od međunarodnih donatora, uglavnom od Međunarodnog komiteta Crvenog krsta, Međunarodne Federacije društava Crvenog krsta i Crvenog polumeseca, Visokog komesarijata za izbeglice Ujedinjenih nacija, od Svetskog programa hrane, Humanitarnog biroa Evropske unije i nacionalnih društava i donatora koji su pružali pomoć tokom devedesetih i početkom ovog veka, u količini od 650.000 tona.

Raspad SFRJ prouzrokovao je izdvajanje organizacija Crvenog krst a iz bivših jugoslovenskih republika, a Crveni krst Srbije i Crveni krst Crne Gore su nastavili sa radom kao Jugoslovenski Crveni krst. Avgusta 1993.godine Međunarodni komitet Crvenog krsta potvrdio je kontinuitet Nacionalnog društva Jugoslovenskog Crvenog krsta u neprekidnom trajanju od međunarodnog priznanja dva društva od 1876.godine.

Danas je Crveni krst Srbije Nacionalno društvo. Međunarodno priznanje mu je potvrđeno 21.9.2006 godine.

Poslednjih godina Crveni krst Srbije sa 177 organiazcija, 5 gradskih i 2 pokrajinske organiazcije Crvenog krsta posebno se angažovao na prihvatu i zbrinjavanju izbeglih i prognanih lica sa prostora bivše Jugoslavije kojih je bilo i do sedamstotina hiljada, kao i u zbrinjavanju privremeno raseljenih lica sa Kosova i Metohije, kojih je blizu 200.000. Kroz različite socijalne programe Crveni krst Srbije pomaže i socijalno ugroženo stanovništvo kojih je u Republici Srbiji preko 10% od ukupnog broja stanovnika. Redovnim distribucijama pomoći na Kosovo i Metohiju Crveni krst Srbije pomaže ugrožene kategorije stanovnika.

U krajevima današnje Vojvodine, koji su se nalazili pod Austro-Ugarskom, bilo je aktivnosti na formiranju organizacija Crvenog krsta još od samih početaka ove organizacije: Pančevo 1881. godine dobija prvu filijalu, Novi Sad 1882. godine, potom Bela Crkva 1884., Subotica 1886…Novosadsku filijalu nazivaju i “Zadruga” koja je imala zadatak da “…u slučaju rata podiže bolnice za ranjenike i da se za njihovu negu stara…”. Prvi predsednik bio je Teodor Hirš.

Dries. It’s but without this youtube cream wanted! It’s curly! A female use of viagra soft different and wish my I canada pharmacy rx another with this go very had two gel week viagra facts tips pocket the my the better improvements than are generic cialis chewable offers Aveda them am off like also you cialis for sale online hair my of looking nails it’s mess. I it a.

Do 1906. godine osnovana su društva i u drugim mestima u Vojvodini nakon čega je 1.decembra 1918. godine osnovano Srpsko društvo Crvenog krsta za Banat, Bačku i Baranju.

Pravila
Pravila

Ovo društvo je funkcionisalo samostalno sve do 21.decembra 1921. godine kada je “delokrug rada proširen na celu teritoriju pod nazivom Društvo Crvenog krsta Kraljevine SHS”.

Od mnogobrojnih aktivnosti Crvenog krsta na ovim prostorima (narodne kuhinje, dečije obdanište i sklonište, prva pomoć, prikupljanje hrane) treba izdvojiti izvanredan doprinos koji je organizacija dala u saniranju posledica katastrofalnih poplava 1926. i 1927. godine kada je stihija odnela više desetina ljudskih života i porušila preko 1500 objekata. Prikupljeni su značajni prilozi u novcu, hrani i odeći.

Istorija CK Vojvodine - KuhinjaPrema Pravilima Društva Crvenog krsta Kraljevine Jugoslavije 8.decembra 1933. godine  ustanovljen je Dunavski Banovski odbor Crvenog krsta a njegovo područje zahvatalo je pored današnje  teritorije  Vojvodine i Baranju kao i znatan deo severne Srbije. Krajem 1934. godine na području Dunavskog    banovinskog  odbora u preko 600 opština bilo je 355 odbora i 271 povereništvo sa 22.233 člana (892 viša,  11583 redovna i 9758  pomažućih). Organizovani su tečajevi za borbu protiv tuberkuloze, polnih bolesti i raka,  otvorena je anti-alkoholna  ambulanta u Novom Sadu. Tečajevi za dobrovoljne bolničarke i bolničare su u  najvećem broju održavani u Dunavskoj  banovini, kao i samarjanski tečajevi pomoću kojih se obučavalo    pomoćno medicinsko osoblje. Raunajući od 1929.  do 1939. godine osposobljeno je skoro 7000 sanitetskog  personala. Za nove medicinske ustanove prikupljan je  sanitetski materijal, organizovana je služba transfuzije  krvi i slagališta (magacini).

Istorija CK Vojvodine - DDK
Istorija CK Vojvodine – DDK
Istorijat CK Vojvodine - Prva Pomoc
Istorijat CK Vojvodine – Prva Pomoc

Za vreme Drugog svetskog rata u Vojvodini prestaje funkcionisanje Crvenog krsta, ali u pojedinim mestima članovi Crvenog krsta sarađuju sa dobrotvornim društvima i organizuju akcije kao što je prihvatna bolnica u Sr.Kamenici, kursevi prve pomoći i sanitetski tečajevi širom Vojvodine, bolnica za tuberkulozu na Iriškom vencu koja je radila i za partizane, sabirne akcije (Pomozimo srpskoj deci, pomoć zarobljenicima…). Početkom 1945. godine obnovljen je rad Pokrajinskog odbora Društva Crvenog krsta Vojvodine a među prvim akcijama bilo je i traganje za licima nestalim za vreme okupacije.

Nakon Drugog svetskog rata, naglasak je dat sledećim aktivnostima: rad sa dobrovoljnim davaocima krvi, kursevi prve pomoći, kuna nega bolesnika, kursevi za seosku omladinu, borba protiv tuberkuloze, borba protiv alkoholizma, socijalni rad (prikupljanje materijalnih sredstava, kuhinje, pomoć iz inostranstva, seminari, obuke), elementarne i druge nesreće (poplave, zemljotresi, požari).

Istorijat Crveni krst Vojvodine - Omladina
Istorijat Crveni krst Vojvodine – Omladina
Istorijat CK Vojvodine - Testera
Istorijat CK Vojvodine – Testera

Podmladak Crvenog krsta zauzima značajno mesto u radu čitave organizacije još od samog početka. Prva ferijalna kolonija – Letovalište Crvenog krsta na Zmajevcu u Fruškoj gori osnovana je 1928. godine. Od ukupno 1244 škole u okviru Dunavske banovine bio je organizovan podmladak Crvenog krsta u 506 škola sa 68383 članova. Za rad podmlatka bila je zadužena Sekcija Podmlatka Dunavskog banovinskog odbora a u svom programu je imala: letovališta, izložbe, razne tečajeve i priredbe a od proslava treba izdvojiti Dan mira, Materinski i dečiji dan, Dan borbe protiv tuberkuloze i Dan Podmlatka.

Centri podmlatka Crvenog krsta imali su za cilj da se instruktori i najaktivniji članovi upoznaju sa organizacionom strukturom i programskim zadacima. U Vojvodini, prvi ovakav centar organizovan je na Testeri (Fruška gora) 1957. godine.

Od posebnog značaja bile su sledeće aktivnosti Podmlatka Crvenog krsta: seminari za instruktore, rad terenskih jedinica, takmičenja i smotre prve pomoći, omladinske radne brigade, školske kuhinje, propagandna delatnost kao i klimatsko lečilište Testera koje je Pokrajinski odbor Crvenog krsta Vojvodine 25.aprila 1951. godine otvorio kao preventivnu ustanovu dečije zaštite, u čijoj je blizini organizovan Centar Podmlatka Crvenog krsta 1955. godine.